فایل ویکی فایل ویکی دروس تخصصی موفقیت پاورپوینت ارسال ارتباط با ما

دانلود جزوه مفاهيم بنيادي بيماري شناسي گياهي

دانلود جزوه مفاهيم بنيادي بيماري شناسي گياهي

انسان كنوني سخت درصدد تامين غذاست. نخستين حلقه از زنجيره غذايي را ماشينهايي سبزي تشكيل ميدهد كه تقريباً تنها توليد كنندگان مستقل غذا مي باشند. بنابراين آدمي توجه خود را به اين امر معطوف داشته است كه حداكثر توان خود را در استفاده از اين موجودات براي تامين بيشتر خود بكار گيرد. تدابيري كه براي افزايش غذا انديشيده شده است به اختصار شامل افزايش سطح زير كشت محصولات، اقداماتي در جهت به نژادي و نيز به زراعي، استفاده از تكنولوژي و مكانيزاسيون در كشاورزي و در نهايت حفاظت گياهان از آسيب آفات و بيماريهاست. اين مقوله، يعني حفاظت گياهان (Crop protection) در كل، در حيطه رشته گياه پزشكي قرار دارد. بيماري شناسي گياهي (Plant pathology) شاخه اي از گياهپزشكي است و هدف آن در نهايت جلوگيري از آسيب هايي است كه توسط عوامل بيماريزا به گياه وارد مي شود.

تاريخچه بيماريهاي گياهي

بيماريهاي گياهي از زمانهاي بسيار دور توجه انسان را به خود معطوف داشته اند. قدما عقايد خرافي در اين مورد داشتند و برخي آن را خشم خدا براي مجازات ميدانستند و حتي در يونان قديم به رب النوع زنگ Robigns معتقد بودند و براي آن هرساله مراسم مذهبي و قرباني بپا ميكردند. نخستين كسي كه در زمينه بيماريهاي گياهي مطالعه نمود، تئوفراستوس بود كه حدود 300 سال قبل از ميلاد مي زيست. وي اعتقاد داشت كه بيماريهاي گياهي در اثر عوامل جوي بوجود مي آيد. تا 2000 سال بعد از اين تاريخ اطلاعات ناچيزي به اين علم اضافه شد. تا اينكه ون لي ون هوك (van Leewenhoek) در سال 1675 ميكروسكوپ را كشف كرد و دروازه اي به جهان عظيم ميكروارگانيسم ها فراروي انسان گشوده شد. ميشلي (Micheli) در سال  1729 با ترديد به نظريه خودبخودي سقراط اسپور قارچها را مورد مطالعه قرار داد.  در سال 1755 تيلت (Tillet) با توصيف اسپورهاي سياهك پنهان گندم و اثبات انتقال آن به گياه سالم و نيز امكان كنترل با ضدعفوني كردن بذر، نظريه خودبخودي را كه بعداً توسط پاستور (1860) كاملاً رد شد، زير سئوال برد. نيدهام (Nidham) در سال 1743 اولين نماتد انگل گياهي را از خوشه هاي گندم استخراج كرد. دباري (Debary) در 1861 قارچ عامل بلايت ديررس سيب زميني (Phytophtora infestans) را شناسايي و از رشته پزشكي به بيماري شناسي گياهي روي آورد و موفق شد علل بسياري از بيماري ها و سيكل زندگي عامل آنها را كشف و توصيف كند. وي به عنوان پدر علم بيماري شناسي گياهي نوين معروف مي باشد. در سال 1886 ماير (Mayer) به بيماري موزاييك توتون پي برد كه در نهايت در سال 1935 استانلي (Stanly) با كشف ويروس عامل اين بيماري جايزه نوبل را دريافت كرد. بوريل Burill در سال 1878 عامل سرخشگيدگي گلابي را يك نوع باكتري اعلام كرد. در سال 1931 استاهل (Stahel) پروتوزوئرهاي تاژكدار را از آوندهاي آبكشي قهوه استخراج كرد. دينر (Diener) در سال 1971 ويروئيدها را كشف كرد و دوئي (Doi) در سال 1972 شبه مايكوپلاسماهايي را در بافت چند گياه مشاهده نمود. امروزه تغييرات و پيشرفتهاي شگرفي در اين زمينه بوجود آمده است.

 تعاريف اساسي

تعريف بيماري هاي گياهي : (Plant diseases)

تعاريف متعددي از بيماري هاي گياهي ارايه شده است كه در زير تنها به يكي از كاملترين تعاريف بسنده مي كنيم.

(( بيماري گياهي اختلال در عملي از گياه است كه در اثر تحريك مداوم يك موجود زنده يا غير زنده بوجود مي آيد كه منجر به بروز حالت غير طبيعي در مورفولوژي، فيزيولوژي و رفتار گياه مي شود ))

تعريف بيماري شناسي گياهي :  (Plant pathology)

علم مطالعه بيماري هاي گياهي را بيماري شناسي گياهي گويند. اين علم، علم مطالعه عوامل بيماريزا، چگونگي بيماريزايي، ارتباط گياه و عامل بيماريزا و بالاخره روشهاي مبارزه با بيماريهاي گياهي است.

اهميت بيماري هاي گياهي

آسيبي كه بيماريهاي گياهي به گياهان محصول ده وارد مي آورند، باعث كاهش محصول، افزايش قيمت آن براي مصرف كننده و حتي در شرايط حاد، گرسنگي، بدبختي، آوارگي، قحطي و مرگ مي گردد. مرگ 250 هزار ايرلندي در قحطي 1845 در اثر بيماري بلايت ديررس سيب زميني نمونه اي از تاثير مستقيم بيماري هاي گياهي در حيات بشري است. بيماري هاي گياهي ممكن است عاملي محدود كننده براي كاشت يك محصول در يك منطقه باشد و تمامي گياهان يك گونه را كه به يك بيماري خاص حساس مي باشند، از بين ببرد. انقراض نسل بلوط امريكايي در اثر بيماري بلايت در امريكاي شمالي يا نارون امريكايي در اثر بيماري مرگ هلندي نارون نمونه اي گويا از اين مسئله است. علاوه براين خسارت ها، مخارج مبارزه (سم، ابزار و وسايل و كارگر و ....) را نيز بايستي به اين هزينه هاي ناشي از بيماريها افزود. به عنوان مثال برابر تخمين وزارت كشاورزي امريكا سالانه 1/9 ميليارد دلار بيماريهاي گياهي، 7/7 ميليارد دلار آفات بندپاي گياهي و 2/6 ميليارد دلار علف هاي هرز فقط در اين كشور خسارت وارد مي كنند.

تغييراتي كه در روش هاي كشاورزي در اثر پيشرفت ساير علوم در تمامي رشته ها و با ابداع روشهاي نوين صورت گرفته است، اثراتي را در نوع بيماريها، شدت و ميزان خسارت و سرعت انتشار آنها بدنبال داشته است. بطور مثال با پيشرفت علم اصلاح نباتات، ارقامي پرمحصول و پاكوتاه از گندم توليد و در دهه 1960 توزيع شد كه با توجه به عملكرد بسيار بالاي، رفته رفته جايگزين ارقام بومي و محلي گرديد. اين تغييرات كه متعاقب آن تغييراتي را در روشهاي زراعي مطالبه مي كند، اپيدمي هاي ويرانگري از بيماريهايي نظير بيماري سپتوريوز گندم را سبب گرديد كه در حال حاضر نيز به عنوان معضلي براي كاشت ارقام اصلاح شده گندم در سراسر دنيا به شمار مي رود و گاه مثلاً در مناطق مديترانه اي تا 81% به محصول خسارت وارد مي كند. تاثير روش هاي نوين آبياري را نيز در اشاعه بيماريها نبايستي از نظر دور داشت. افزايش كاربرد كود، آفت كشهاي مختلف و بروز مقاومت به آنها در بسياري از نقاط دنيا و پيشرفت هاي تكنولوژي و افزايش آودگي ها در هوا و .... نيز از عواملي است كه تاثير زيادي در افزايش بيماريهاي گياهي داشته است.

جدول زير برآورد هاي جهاني 1982 از خسارت بيماريها را به چند محصول مهم نشان ميدهد.

 عوامل بيماريزا در گياه (Plant pathogens)

عواملي كه موجب ايجاد بيماري مي شوند، به عوامل بيماريزا يا پاتوژن (‍Pathogen)  معروفند. اين عوامل ممكن است زنده و يا غير زنده باشند. بيماريهاي گياهي براساس عامل بيماريزا در دو گروه قرار مي گيرند :

1 – بيماري هاي ناشي از عوامل زنده (Biotic) :

اين قبيل بيماري ها به لحاظ آنكه عامل بيماريزا در آنها زنده است، مسري يا واگيردار مي باشند و با روش هاي طبيعي و مصنوعي از يك گياه به گياه ديگر قابل انتقال مي باشند. پاتوژن هاي زنده اي كه در گياه ايجاد بيماري مي كنند، عبارتند از :

قارچ ها، پروكاريوت ها (باكتري ها و ماليكوت ها)، ويروس ها، ويروئيد ها، نماتدها، گياهان انگل گلدار و برخي از جانوران تك سلولي (پروتوزوآ) و جلبكها.

2 – بيماري هاي ناشي از عوامل غير زنده (Abiotic) :

اين بيماري ها غير مسري مي باشند و به بيماري هاي فيزيولوژيك موسوم مي باشند. اين عوامل شامل شرايط نامساعد آب و هوايي، كمبود و بيشبود عناصر غذايي در خاك و نيز آلودگي هوا مي باشند.

 تشخيص بيماري هاي گياهي (Diagnosis of plant diseases)

تشخيص بيماري مقوله پيچيده و آميزه اي از علم، فن، تجربه و هنر است. مهمترين مرحله تشخيص، شناسايي عامل بيماريزاست. در واقع، تشخيص نخستين و اساسي ترين گامي است كه در جهت كنترل صحيح بيماري ها برداشته مي شود. هرچه تشخيص با دقت كمتري انجام شود، روش هاي كنترلي توصيه شده نيز از دقت كمتري برخوردار خواهد بود.

در تشخيص اوليه بيماري ها از دو عنصر مهم كمك گرفته مي شود.

1 – علايم بيماري (Symptom)

2 – نشانه ها و آثار انگل   (Sign)

نكته قابل ذكر اين است كه فرد تشخيص دهنده بايستي اطلاعاتي را نيز در ارتباط با شرايط رشدي و كشت گياه مثل آب و هوا، اطلاعات مربوط به ويژگي هاي خاك، روش آبياري اعمال شده، محصول سالهاي قبل و ... كسب نمايد. اينكار معمولاً‌ با پر كردن فرم هاي اوليه اي انجام مي شود كه كمك بسيار زيادي در امر تشخيص مي باشند. اين فرم ها به كمك زارعين در محل مورد بازبيني نمونه بيمار گياهي تكميل مي شوند. در مرحله بعدي فرد تشخيص دهنده با مشاهدات دقيق حدس هايي را در ذهن مي پروراند (ارايه فرضيه). در اين راستا، آشنايي با علايم مختلف بيماري ها و مهمتر از آن نشانه ها يا آثار انگل بسيار ضروري است. مرحله بعدي آزمايش فرضيه است كه معمولاً‌ در آزمايشگاه انجام مي گيرد و ممكن است به رد و يا اثبات فرضيه ارايه شده منجر گردد. در اين مرحله روش هاي بهره گيري از منابع معتبر علمي اساسي ترين مهارتي است كه فرد بايستي از آن برخودار باشد.

 علايم بيماري هاي گياهي

1 – زردي يا كلروز (Yellowing, Chlorosis) : عدم تشكيل يا از بين رفتن كلروفيل در كل يا قسمتي از گباه

2 – بافت مردگي يا نكروز (Necrosis) : مرگ و تغيير رنگ سلولها، بافت ها، اندام ها و كل گياه طوريكه امكان برگشت بحالت اوليه از بين مي رود.

3 –موزاييك (Musaic) : بوجود آمدن تلفيقي از رنگهاي زرد، زرد روشن، سبز و سبز روشن در برگها و ميوه ها

4 – گال، تومور، گره، زگيل (Gall- Tumor – Knot – Wart)

رشد بيش از حد موضعي در محل خاصي از گياه كه در اث هيپرتروفي (افزايش حجم سلولها) و هيپرتروفي (افزايش تعداد سلولها) بوجود مي آيد كه بر اساس شكلي كه در بافت گياهي بوجود مي آيد به  نامهاي مختلفي موسوم مي باشد.

5 – غول آسايي (Gigantism) : رشد بيش از حد كل گياه

6 – لكه (Spot) : واژه اي است كلي كه به ناحيه تغيير رنگ يافته در گياه اطلاق مي شود كه در اندامهاي مختلف گياهي بوجود مي آيد.

7 – زخم (Lesion) : واژه اي است كلي شامل ناحيه اي موضعي در گياه

فهرست مطالب:

مقدمه   ................................................................................................................................   

تاريخچه بيماري هاي گياهي  ..............................................................................................   

تعاريف اساسي   .................................................................................................................   

اهميت بيماري هاي گياهي   ................................................................................................   

عوامل بيماريزا در گياه  ........................................................................................................   

اصول تشخيص بيماري هاي گياهي   ....................................................................................   

علايم بيماري  ......................................................................................................................   

نشانه هاي عامل بيماريزا   .....................................................................................................   

اصول كخ   ..........................................................................................................................   

عوامل دخيل در وقوع بيماري ها (مثلث بيماري)   ................................................................   

مراحل بوجود آمدن بيماري هاي گياهي   ............................................................................   

روش هاي تهاجم عوامل بيماريزا به گياه   ...........................................................................   

روش هاي مقابله گياه با عوامل بيماريزا   ............................................................................   

اصول مديريت و كنترل بيماري هاي گياهي   ......................................................................   

 شامل 24 صفحه فایل word قابل ویرایش


اشتراک بگذارید:


پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت و دانلود

مبلغ قابل پرداخت 2,000 تومان
عملیات پرداخت با همکاری بانک انجام می شود

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
jozveh_726583_5299.zip118.1k





دانلود جزوه بيماري هاي مهم گندم و جو

دانلود جزوه بيماري هاي مهم گندم و جو الف – بيماري هـاي قــارچـي  Fungal diseases زنگ ها     The Rusts قارچهاي عامل بيماريهاي موسوم به زنگ به شاخه بازيديومايكوتا و راسته Uredinales تعلق دارند. زنگها انگل هاي اجباري بوده و در محيطهاي كشت مصنوعي و نيز در بقاياي گياهي قادر به رشد نمي‌باشند. زنگها ممكن است از لحاظ تعداد ميزبان يك ميزبانه يا دوميزبانه باشند. اكثر زنگ ها چند چرخه يا پلي سيكل اند. زنگ ها ...

توضیحات بیشتر - دانلود 2,000 تومان

آخرین محصولات فروشگاه