دانلود دروس تخصصی موفقیت ارتباط با ما فروشگاه تخصصی علمی آموزشی فایل ویکی پاورپوینت تمامی رشته ها فایل ویکی1

دانلود مقاله ارزيابي نظري روائي معرفت علمي‌علوم انساني در ايران

دانلود مقاله ارزيابي نظري روائي معرفت علمي‌علوم انساني در ايران

كسب معرفت از پديده‌ها و رويدادهاي انساني و طبيعي به عنوان واقعيات مورد مطالعه، هدف بررسي عالمان و‌انديشمندآن‌ است. تاريخ تحليل وقايع، بيانگر چگونگي تغيير در اظهار نظرهاي صرفاً متكي بر حدس و گمان تا به مباحث صرفاً فلسفي، پارادايمي‌ و نهايتاً علمي‌است. هدف تمامي‌ارزيابي‌ها و تحليل عالمان، توضيح دقيق واقعيت و دستيابي به چگونگي تغيير و تحولات دروني آن است. دقت در توضيح، بستگي به ميزان انطباق استنتاج نظري با واقعيت پديده‌ها دارد كه از اين امر در مباحث علمي‌تحت عنوان روائي1 ياد مي‌شود. به عبارت ديگر، روائي عبارت از اين است كه تا چه حد معرفت علمي‌به توضيح واقعيتي مي‌پردازد كه در نظر دارد آن‌را توضيح دهد.

هويت معرفت علمي‌كه متمايز از ديگر معرفت‌ها (فلسفي،‌ پارادايمي‌و...) است با پارادايم2 كه زير بناي فلسفي معرفت را در دو قسمت بسيار مهم هستي شناسي3 و معرفت شناسي4 تعريف مي‌نمايد، تعيين مي‌گردد. پارادايم مجموعه گفتارهاي منطقي است كه در ارتباط بين ذهني5 اجتماعات‌انديشمندان پذيرفته مي‌شود و هدايتگر نظري تحقيقات به شمار مي‌آيد. پارادايم به عنوان الگوي منطقي در تحقيقات ضمن بيان پيش فرض‌هاي علم به ترسيم مسير حركت‌انديشمند در چگونگي عبور از مسير پژوهش و به‌‌كارگيري روش‌هاي علمي‌مناسب در طول تحقيق مي‌پردازد.

اين مقاله سعي دارد تا پس از توضيحاتي پيرامون علم و معرفت علمي‌به بررسي معرفت‌هاي علمي‌مسلط علوم انساني كه متأثر از پارادايم‌هاي غالب (اثبات گرايي6، تفسيري7 و انتقادي8) هستند، بپردازد. از طرف ديگر بررسي معرفت علمي‌مسلط علوم انساني در ايران و چگونگي انطباق آن با واقعيت اجتماعي، مورد ارزيابي اين مطالعه خواهد بود. از آنجايي كه با معرفت علمي،نظام اجتماعي از مسير خاصي عبور مي‌‌نمايد كه تنگناهاي موجود در جامعه به خصوص در قسمت پژوهش به عنوان موانع اصلي به‌‌شمار مي‌‌آيند، لذا بحث پيرامون معضلات پژوهش در ايران نيز مدنظر اين مقاله قرار مي‌گيرد.

واژگان کلیدی: علوم انسانی، پارادايم، نظریه روائي، اثبات گرایی، پارادایم تفسیری.

قبل از اينكه دانشمندان براي بررسي پديده‌ها در جهان از شيوه‌هاي علمي‌استفاده كنند، نزد عالمان صرفاً مباحث فلسفي مبناي ارزيابي و تحليل رويدادها بوده است. عرضه و گسترش نظريات علمي‌منجر به تحويل عميق در شيوه نگرش و روش‌هاي كسب معرفت در جهان شده است. شكل‌گيري نظريات علمي‌كمك مؤثري به رواج تمدن جديد و استفاده هر چه بيشتر از توانمندي‌ها و استعدادهاي انسان‌ها نمود. مطالعات علمي‌دقيق، منظم و منطقي از دنياي اجتماعي باعث شكل‌گيري معرفت جديد و ارزشمند از روابط اجتماعي شد. بر اين اساس، بستر تحقيقات علمي‌زمينه‌اي مطمئن براي خلق معرفت در دنياي جديد گرديد. هويت تحقيقات علمي‌كه در حقيقت مجموعه فعاليت‌هاي منطقي جهت جواب به سؤالات هستند بر اساس نظريه علمي‌كه بر مبناي پارادايم خاصي هدايت و سازمان‌بندي مي‌گردد، تعيين مي‌شود.

آنچه معرفت علمي‌را از غير علمي‌متمايز مي‌سازد، مسير و روش‌هايي است كه در توليد معرفت به كار گرفته مي‌شوند. روش‌هاي كسب معرفت در علوم انساني مشمول تغييراتي در طول تاريخ علوم انساني گرديده‌اند كه درك عميق آنها بدون رجوع به نظريه‌ها و به‌خصوص دقت در شكل‌گيري و گسترش پارادايم علوم انساني مقدور نيست. در هر معرفت علمي‌سه عنصر پارادايم، تئوري و روش وجود دارند كه ارزيابي هويت روائي و پايايي آن بر اساس همين عنصر است.

در سي سال گذشته معرفت علوم انساني تحت پارادايم‌هاي مختلف سعي در تحليل و ارزيابي نظري و علمي‌از پديده‌ها بر اساس نظريه‌هاي مختلف داشته است. در اين‌باره، علوم انساني سادگي ديرين خويش را از دست داده است و براي درك پديده‌ها و پيچيدگي‌هاي موجود در كنش اجتماعي انسان‌ها براي توصيف، اكتشاف و يا تبيين صحيح از پديده‌ها مي‌‌كوشد. ميزان اعتبار و صحت شناخت از پديده‌ها مي‌تواند بيانگر روائي تئوري‌اي باشد كه متأثر از اصول پارادايم و روش‌هاي تحقيقي است، و در كسب آن شناخت به كارگرفته شده‌اند.

تعاريف‌انديشمندان از نظريه كه بر اساس اصول پذيرفته شده در پارادايم خويش بيان متفاوت است. اجمالاً نظريه را مي‌توان يك چارچوب نظري منطقي دان‌ است كه محقق براي درك جهان به خدمت مي‌گيرد. در نظريه، نگرش به هستي و چگونگي آشكار نمودن پيچيدگي‌هاي آن عرضه مي‌شود. در هر نظريه، ابزار يا روش‌هايي وجود دارند كه براي جمع‌آوري و تحليل اطلاعات به كار گرفته مي‌شوند و آنها را اصطلاحاً روش‌هاي تحقيق مي‌نامند.

پارادايم يك الگوي منطقي است كه در آن اصول نظري هدايت تحقيقات بر اساس نظريه علمي عرضه مي‌شود. هرچند نظريه‌ها در تحقيقات نقش هدايت‌گر در عبور از مسير و به‌كارگيري روش‌هاي مناسب در طول تحقيق را دارند، هويت نظريه، مسير حركت و چگونگي استفاده از ابزارهاي تحقيق با پارادايم حاكم بر تحقيق تعيين مي‌گردد.

پارادايم‌هاي غالب در علوم انساني كه به‌دست‌انديشمندان در دهه‌هاي 60 و 70 ميلادي پذيرفته‌اند، عبارت‌اند از:

  1. پارادايم اثبات گرايي.
  2. پارادايم تفسيري.
  3. پارادايم انتقادي.

پارادايم‌ها در توليد و گسترش معرفت علمي‌ اهميت بسزايي دارند ولي جامعه علمي‌كشور ما به‌صورت جدي و مؤثر به بحث پيرامون آنها نپرداخته است. اين امر باعث عدم آشنايي نظري و عملي مراكز علمي‌با پارادايم‌ها و گزينش پارادايم متناسب با مقتضيات نظري و عيني جامعه منجر به برخورد قالبي در طراحي مطالعات علمي‌جهت توليد و گسترش معرفت علمي‌در جامعه شده است. اين آفت به ركود علوم انساني و عدم توانمندي علم و معرفت علمي‌در كشور انجاميده است.

ورود به واقعيت انساني و تغييرات هدفمند در آن در جهت تعالي انسان و نهايتاً جامعه انساني موردنظر نظريه‌هاي علمي‌است. نظريه‌هاي علمي‌در سلسله مراتب معرفتي (نمودار شماره 1) بر ورود به واقعيت از طريق الگو‌سازي معتبر و متكي بر ارزش‌ها و اعتقاد فلسفي (پارادايمي) به عنوان پيش‌فرض‌هاي علم كه در آن ماهيت واقعيت، ماهيت انسان، ماهيت علم و... تعريف شده‌اند، سعي دارند. از اين لحاظ نيز معرفت علوم انساني در ايران نيازمند تعمق جدي است كه تا چه حد آنچه در مراكز علمي‌و يا به‌دست ‌انديشمندان، محققين و يا خط مشي‌گذاران عرضه و تبليغ مي‌گردد، اولاً پشتوانه فلسفي و پارادايمي‌روشني دارد و ثانياً از طريق الگو‌سازي معتبر به واقعيت ايران جهت تغييرات هدفمند در جهت تعالي اجتماعي جامعه و آن‌هم با حفظ ثبات نظم و تعادل انجام مي‌شود.

اين مقاله ضمن معرفي و مقايسه اجمالي پارادايم‌هاي اثباتي، تفسيري و انتقادي، به بررسي ماهيت معرفت علمي‌در آنها مي‌پردازد. پارادايم‌هاي غالب در مراكز علمي‌و ارزيابي روائي آنها با توجه به تنگناهاي و محدوديت‌هاي تحقيقات به عنوان بستر توليد و گسترش معرفت علمي‌در ايران نيز هدف اين بررسي خواهد بود. به عبارت ديگر در اين مقاله ارزيابي معرفت علوم انساني به‌خصوص علوم اجتماعي در ايران ارزيابي نظري مي‌شود.

پارادايم‌هاي علوم انساني

قبل از بررسي و مقايسه ماهيت معرفت علمي‌در پارادايم‌ها، مرور اجمالي آنها مي‌تواند به فهم دقيق‌شان بينجامد. در اين قسمت به اختصار به شرح پارادايم‌هاي اثباتي، تفسيري و انتقادي مي‌پردازيم.

پارادايم اثباتي

پارادايم اثباتي كه به صورت گسترده در تحقيقات علمي‌حضوري فعال دارد، مدعي به‌كارگيري روش‌هاي علوم طبيعي در علوم انساني است. اثبات‌گرايي كه داراي شاخه‌هاي متفاوتي از جمله تجربه‌گرايي منطقي9، طبيعت گرايي10 و رفتارگرايي11 است، تاريخ طولاني در فلسفه علم و در ميان محققين دارد.

اثبات‌گرايي در علوم انساني متعلق به تفكر فلسفي ابتداي قرن 19 است كه به‌دست اگوست كنت12 (1857ـ1798) پايه‌گذاري گرديد و‌انديشمندان ديگري مانند اميل دوركهايم13 (1917ـ1858) آن را بسط و گسترش دادند. در اين رويكرد با به‌كارگيري نگرش و روش‌هاي علوم طبيعي اقدام به طراحي و انجام تحقيقات علوم انساني بر اساس روش‌هاي كمي14 مي‌گردد. (Boaily, 1982;wells,1978)

اثبات گرايان معتقدند كه صرفاً يك منطق علمي‌وجود دارد كه آن منطق علوم طبيعي است. بر اين اساس، تفاوت علوم طبيعي علوم انساني به جواني علوم انساني و موضوعات آن برمي‌گردد. علوم انساني اثباتي به منزله «مجموعه سازمان يافته‌اي از روشي است كه در صدد تركيب منطق قياس با مشاهدات تجربي دقيق از رفتار فردي جهت كشف و تأييد قوانين علي احتمالي براي پيش‌بيني الگوهاي عمومي‌از رفتار انسان مي‌باشد».(Neuman,1991)

پارادايم تفسيري

پارادايم تفسيري درعلوم انساني به نحوي مربوط به مباحث نظري جامعه شناس آلماني ماكس وبر18 (1920ـ1864) است كه به تمايز علوم انساني و علوم طبيعي و مطالعه كنش اجتماعي19 در علوم انساني معتقد است. و ضمن تأكيد بر كنش اجتماعي با معنا20 يا متمايل به مقصود (هدف) به بررسي مفهوم تفهم21 كه انعكاس دهنده چگونگي نگرش مردم در خلق معنا و دلايل و انگيزش‌هاي آنها است، مي‌پردازد.

علوم اجتماعي تفسيري مربوط به هرمونتيك يا  تئوري معنا كه در قرن 19 ظهور نمود و در زمينه‌هاي فلسفي، هنر، مذهب، زبان‌شناسي گسترش يافت. اين رويكرد به صورت خلاصه «يك تحليل سيستماتيك از كنش اجتماعي با معنا از طريق مشاهده مستقيم جزئي رفتار مردم در شرايط طبيعي جهت فهم و تفسير اينكه چگونه مردم دنياي اجتماعي خودشان را خلق و به آن معنا مي‌بخشند، مي‌باشد».(Ref.no.17:46)

پارادايم تفسيري به نحوي سعي در مطالعه اين امر دارد كه چگونه مردم عادي زندگي روزمره خودشان را دنبال مي‌نمايند؟ و چگونه به انجام موارد مختلف از زندگي مي‌پردازند؟ براي دستيابي به اين امر به طراحي تحقيقات بر اساس رويكرد كيفي23 كه خاص علوم انساني است، اقدام مي‌گردد.(Narshall, 1992) اصول اساسي رويكرد كيفي كه در تحقيقات تفسيري در نظر گرفته مي‌شوند بر محوريت مفاهيم، ارتباط، تفسير، تفهم و زندگي روزمره استوار است.

پارادايم انتقادي

پارادايم انتقادي به عنوان اساس رويكردهايي مانند ماترياليسم ديالكتيك، تحليل طبقاتي، ساخت گرايي، علوم اجتماعي رئاليستي و تحليل فمينيستي سعي در تركيب قوانين عام25 و تفريدي26 دارد. اين پارادايم به عقايد كارل ماركس (1883ـ1818)، زيگموند فرويد (1939ـ1856) و‌انديشمندان ديگري مربوط مي‌شود.

رويكرد انتقادي معتقد است كه علوم اجتماعي يك فرآيند انتقادي را در تحقيقات دنبال مي‌كند. اين فرآيند از سطح ظاهر فراتر مي‌رود تا بتواند به ساخت‌هاي واقعي دنياي مادي دست يابد. در اين مسير، مردم براي تفسير وضعيت‌ها در ساختن دنياي (جهاني) بهتر براي خويش ترغيب مي‌گردند. انتقادگرايان به دنبال نقد و بررسي واقعيت براي تحول اساسي در آن با توسل به مفاهيم فلسفي از قبيل آزادي، حقيقت، برابري و  عدالت هستند.

بي.في معتقد است كه «هدف علوم اجتماعي انتقادي تبيين نظم اجتماعي به طريقي است كه بتوان آن را به وضع ديگري منتقل نمود. »27 (fay,1978) جهت تحقق اين امر نقش‌انديشمندان در تمركز بر بحران‌هاي اجتماعي و تحليل آنها به عنوان آگاهي كاذب28 بسيار حائز اهميت است.

پس از مرور اجمالي پارادايم‌هاي غالب در علوم انساني، لازم است تا به ماهيت معرفت علمي‌و چگونگي توليد آن در آنها پرداخته شود. آشنايي با خصيصه‌هاي معرفت علمي‌كه بر اساس پارادايم‌ها ايجاد و گسترش مي‌يابند مي‌تواند به درك عميق‌تر ماهيت علم و هدف تحقيقاتي علمي‌در آنها بينجامد.

پارادايم‌ها و معرفت علمي

اثبات‌گرايي در تفكيك معرفت علمي‌از غير علمي به روش‌هاي علوم طبيعي به عنوان ابزارهاي كسب معرفت علمي ‌اعتقاد ‌دارد. داستان‌ها، افسانه‌ها، مذهب و تجربيات فردي كه به طرق غير علمي‌كسب و عرضه مي‌شوند، علمي نيستند. اين موارد كه در حقيقت اجزاء اصلي شعور عاميانه29 را تشكيل مي‌دهند، نامنظم، غير منطقي و مملو از تعصب هستند.بنابراين، آنچه درمعرفت علمي‌محوريت دارد، استفاده از متدهاي علمي‌مبتني بر مشاهده است30.(zuriff,1785) معرفت علمي‌كه به صورت قياس و با استفاده ازروش‌هاي علمي‌حاصل مي‌شود، سعي در تبيين علمي‌پديده‌ها بر اساس قوانين جهاني دارد.

از نظر اثبات گرايي،‌ تحقيقات علمي‌ابزاري جهت مطالعه و شناسايي وقايع اجتماعي از طريق ارتباط دروني آن وقايع هستند. از طريق تحقيقات، مي‌توان قوانين علي عام را كشف، تبيين و عرضه كرد. معرفت از وقايع و قوانين اجتماعي مربوط به آنها اجازه كنترل و پيش‌بيني رويدادها را به محقق مي‌دهد. بر اين اساس، چگونگي كاركرد پديده‌ها در جهان، كنترل و پيش‌بيني آنها فراهم مي‌گردد. در اين‌باره هرچند  پيچيدگي‌ها و ابهامات روشن مي‌شود و طريق رفع معضلات عرضه مي‌گردد، نظريات علمي‌نيز ارزيابي و بررسي علمي‌ مي‌شوند.

تفسير گرايان معتقدند كه علم به معناي اثباتي قادر به توضيح اساس و بنيان زندگي اجتماعي انسان‌ها نيست. آنچه اهميت دارد، درك زندگي روزانه مردم عادي است كه بر اساس شعور عاميانه هدايت مي‌گردد. در شعور عاميانه، سيستم معاني وجود دارد كه كنش متقابل اجتماعي مردم را هدايت مي‌كند. لذا، شعور عاميانه مي‌تواند مبناي شناخت از جامعه و زندگي اجتماعي قرار گيرد.

پارادايم تفسيري متكي بر رويكرد استقرايي31 است كه به دنبال كشف بيان سمبليك يا توصيف موارد خاص است. تعميم از موارد خاص (كه محقق مشاهده مي‌نمايد) را تئوري بنيادي32 مي‌نامند. تئوري بنيادي ريشه در موارد خاص زندگي اجتماعي دارد.

در رويكرد تفسيري،‌ تحقيقات اجتماعي ارزش ابزاري مستقيم ندارند. هدف تحقيقات درك يا فهم زندگي اجتماعي و كشف معناي اجتماعي است كه مردم به زندگي خويش مي‌دهند، در اين‌باره ضمن دستيابي به دلايل كنش‌گر، زمينه‌هاي اجتماعي كنش او نيز روشن مي‌شود. دستيابي به اين

شامل 16 صفحه فایل word قابل ویرایش



پرداخت اینترنتی - دانلود سریع - اطمینان از خرید

پرداخت هزینه و دریافت فایل

مبلغ قابل پرداخت 3,200 تومان
نمایش لینک دانلود پس از پرداخت هزینه
ایمیل
موبایل
کمک مالی به ایتام و کودکان بی سرپرست

درصورتیکه برای خرید اینترنتی نیاز به راهنمایی دارید اینجا کلیک کنید


فایل هایی که پس از پرداخت می توانید دانلود کنید

نام فایلحجم فایل
maghaleh_715528_6317.zip122.6k





دانلود پاورپوینت تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام (گروه علوم اجتماعی) 2واحد نظری

دانلود پاورپوینت تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام  (گروه علوم اجتماعی) 2واحد نظری واحد درسی : 2 واحد نظری منبع : تاریخ تفکر اجتماعی در اسلام مولف  : غلامرضا سلیم انتشارات : دانشگاه پیام نور تاريخ تفكر اجتماعي در اسلام يكي از دروس پايه در رشته علوم اجتماعي  است. اين درس داراي پيش نياز نيست . تاريخ تفكر اجتماعي در اسلام  به كنكاش پيرامون نقش متفكران  اجتماعي مسلمان  درانتقال علوم يونان باستان  به جوامع شرقي  مسلمان مي پردازد.اين مبحث&nbs ...

توضیحات بیشتر - دانلود 6,000 تومان

دانلود مقاله سه پارادایم غالب در جامعه شناسی

دانلود مقاله سه پارادایم غالب در جامعه شناسی این مقاله بحثی است در متدولوژی معرفت شناسی در سطح کلان، و در سطح خاص مبحثی در مورد دو رویکرد یا پارادایم در جامعه شناسی که دارای دو باور متناقض در بکارگیری دو روش متفاوت در مطالعه و تحقیق در باب پدیده های اجتماعی دارند، و رهیافت دیگری که در انتقاد به به این دو رهیافت در بررسی پدیده های اجتماعی پدید آمد. از دیدگاه رهیافت یا پارادایم(پوزیتیویستی)، تفاوتی در روش تحقیق پدیده های طبیعی و پدیده های اجتم ...

توضیحات بیشتر - دانلود 3,300 تومان

دانلود پاورپوینت جریان شناسی سیاسی

دانلود پاورپوینت جریان شناسی سیاسی قبل از مشروطه: دوجریان تأثیرگذار قبل ازمشروطه: 1-جریان  سلطنت و دربار ---->ریشه در تاریخ باستان ---->از زمان صفویه   2-جریان مذهبی و روحانیت---->ریشه در مکتب تشیع وتاریخ اسلام جریانات پس از مشروطیت: دربار و سلطنت جریان مذهبی و روحانیت جریان روشنفکری دربار و سلطنت:  مستبد  وابسته به ایل و طایفه تا اواخر قاجار  وابسته به کشورهای بیگانه از اواخر قاجار ت ...

توضیحات بیشتر - دانلود 3,500 تومان